බොහෝ දෙනා සිතන්නේ සාර්ථක සන්නිවේදනය යනු චතුර ලෙස කතා කිරීම කියාය. නමුත් විවාහ ජීවිතය තුළ කතා කිරීමට වඩා වැදගත් වන්නේ අනෙක් පාර්ශවයට "සවන් දීම" යි. ලොව ප්රකට මනෝවිද්යාඥයින් පවසන පරිදි, බොහෝ විවාහක අඹුසැමියන් අතර ගැටලු ඇති වන්නේ ඔවුන් එකිනෙකාට ඇහුම්කන් නොදෙන නිසා නොව, ඔවුන් ඇහුම්කන් දෙන්නේ පිළිතුරු දීමේ අරමුණින් (Listening to reply) මිස සහකරු තේරුම් ගැනීමේ අරමුණින් (Listening to understand) නොවන බැවිනි. "සවන් දීමේ කලාව" නිවැරදිව ප්රගුණ කිරීමෙන් ඔබේ පවුල් ජීවිතය තුළ පවතින ගැටුම් 80% කින් පමණ අඩු කර ගත හැක. මෙම ලිපියෙන් අප විමසා බලන්නේ සහකරුට සැබවින්ම ඇහුම්කන් දෙන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.
Kapunona අප සැමවිටම උත්සාහ කරන්නේ හුදෙක් සහකරුවන් මුණගැස්වීම පමණක් නොව, ඔවුන් අතර පවතින බැඳීම මානසිකව සහ ආත්මීයව ශක්තිමත් කිරීමට අවශ්ය දැනුම ලබා දීමයි.
1. ඇසීම සහ සවන් දීම අතර වෙනස (Hearing vs. Listening)
ඇසීම යනු අපේ කනට ශබ්දයක් වැටීමේ ස්වභාවික ක්රියාවලියයි. නමුත් සවන් දීම යනු එම ශබ්දයේ අර්ථය මොළයෙන් තේරුම් ගෙන ඒ වෙනුවෙන් අවධානය යොමු කිරීමයි. සහකරු කතා කරන විට ඔබ රූපවාහිනිය බලමින් හෝ ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් "හ්ම්... හ්ම්..." පවසන්නේ නම් ඔබ කරන්නේ ඇසීම පමණි. සැබෑ සවන් දීමකදී ඔබේ සම්පූර්ණ අවධානය සහකරු වෙත යොමු විය යුතුය.
2. සක්රීය සවන් දීම (Active Listening) යනු කුමක්ද?
සක්රීය සවන් දීම යනු සහකරු පවසන වචන වලට වඩා ඔවුන්ගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි. මෙහිදී ඔබ සහකරු දෙස කෙළින්ම බලා (Eye contact), ඔවුන් පවසන දේ අසා සිටින බව ශාරීරිකව පෙන්නුම් කළ යුතුය. සහකරු පවසා අවසන් වූ පසු, "එතකොට ඔයා කියන්නේ මේ දේ නිසා ඔයා අමනාප වුණා කියලද?" ලෙස නැවත විමසීමෙන් සහකරුට තමන් පවසන දේ ගැන ඔබ සැලකිලිමත් වන බව වැටහේ.
3. බාධා කිරීමෙන් වළකින්න
අඹුසැමියන් අතර රණ්ඩු ඇති වීමට ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ සහකරු පවසා අවසන් කිරීමට පෙර මැදින් පැන බාධා කිරීමයි. සහකරු තමන්ගේ අදහස හෝ වේදනාව පවසා අවසන් වන තෙක් ඉවසීමෙන් සිටින්න. ඔවුන් පවසන දේ වැරදි යැයි ඔබට සිතුණත්, ඔවුන්ගේ කතාව අවසන් වන තෙක් ඔබේ තර්ක ඉදිරිපත් නොකරන්න. සවන් දීම යනු අනුමත කිරීම නොවේ; සවන් දීම යනු ඔවුන්ට ප්රකාශ කිරීමට ඇති අයිතියට ගරු කිරීමයි.
4. විනිශ්චය කිරීමෙන් තොරව සවන් දීම
සහකරු තමන්ගේ දුර්වලතාවයක් හෝ බයක් පවසන විට, "ඔයාට පිස්සුද?", "ඕක මහ ලොකු දෙයක්ද?" ලෙස පවසා ඔවුන්ව අවතක්සේරු නොකරන්න. එවැනි ප්රතිචාර නිසා සහකරු ඔබ සමඟ අදහස් බෙදා ගැනීම නතර කරනු ඇත. ඒ වෙනුවට, "ඔයාට ඒ වගේ දැනීම සාධාරණයි, අපි ඒ ගැන කතා කරමු" වැනි ධනාත්මක වචන භාවිතා කරන්න. ඔබේ සහකරුට ඔබේ හදවත ආරක්ෂිත ස්ථානයක් විය යුතුය.
5. ශරීර භාෂාව (Body Language)
වචන වලට වඩා අපේ ශරීරය බොහෝ දේ පවසයි. සහකරු කතා කරන විට දෑත් බැඳගෙන සිටීම හෝ වෙනත් දෙස බලා සිටීම මගින් ඔබ ඔවුන්ට ඇහුම්කන් නොදෙන බව පෙනේ. සිනාසීම, හිස සැලීම සහ ඔවුන් දෙසට මඳක් නැඹුරු වී සිටීම මගින් ඔබ ඔවුන්ට දක්වන ලෙන්ගතුකම පෙන්නුම් කෙරේ. සැබෑ සන්නිවේදනය සිදුවන්නේ ඇස් දෙක සහ හදවත හරහාය.
6. නිශ්ශබ්දතාවයේ වැදගත්කම
ඇතැම් විට සහකරුට අවශ්ය වන්නේ විසඳුම් නොව, තමන්ගේ හිතේ බර නිදහස් කර ගැනීමට කෙනෙකු සිටීම පමණි. එවැනි අවස්ථාවලදී උපදෙස් දීමට වඩා නිශ්ශබ්දව ඔවුන්ට සහයෝගය දෙන්න. ඔවුන් කතා කර අවසන් වූ පසු, "මම ඔයා වෙනුවෙන් මොකක්ද කරන්න ඕනේ?" කියා විමසන්න. එය බොහෝ ප්රශ්න වලට ඇති සරලම සහ සාර්ථකම විසඳුමයි.
සමාප්තිය
විවාහ ජීවිතයේ සතුට රඳා පවතින්නේ දෙදෙනා අතර පවතින අවබෝධය මතයි. එම අවබෝධය ඇති කර ගත හැක්කේ සවන් දීමෙන් පමණි. අද සිටම ඔබේ සහකරු පවසන කුඩා හෝ දේට ඔබේ සම්පූර්ණ අවධානය ලබා දීමට පුරුදු වන්න. ඔබ ඔවුන්ට සවන් දෙන විට, ඔවුන් ද ඔබට සවන් දීමට පෙළඹෙනු ඇත. සාර්ථක පවුල් ජීවිතයකට මඟ පෙන්වන තවත් මෙවැනිම වටිනා ලිපි කියවීමට Kapunona සමඟ නිරන්තරයෙන් රැඳී සිටින්න. ඔබත් ඔබේ හදවතට සවන් දෙන, ඔබව තේරුම් ගන්නා සහකරුවෙකු සොයන්නේ නම්, අදම Kapunona හි ලියාපදිංචි වන්න!